Wanneer 120Hz niet werkt op een PS5 of Xbox kan dat erg frustrerend zijn. Je koopt bewust een nieuwe console of tv om soepeler te gamen, maar loopt direct vast op foutmeldingen, zwarte schermen of een console die koppig op 60Hz blijft hangen. Vaak ligt de oorzaak in een combinatie van kabels, instellingen en beperkingen van de tv of monitor.
Door stap voor stap te bekijken wat 120Hz precies is, welke hardware nodig is en welke instellingen je moet controleren, kun je gericht problemen oplossen. In veel situaties is er geen defect apparaat, maar een instelling die niet klopt of een kabel die simpelweg de gevraagde bandbreedte niet aankan.
Wat betekent 120Hz op een console?
Een verversingssnelheid van 120Hz betekent dat het beeldscherm tot honderdtwintig keer per seconde een nieuw beeld kan tonen. Bij consoles vertaalt dit zich in veel vloeiendere bewegingen in snelle games zoals shooters of racegames. Het voordeel wordt vooral zichtbaar bij camera draaibewegingen en wanneer er veel actie tegelijk plaatsvindt.
Belangrijk is dat de game zelf ook tot 120 frames per seconde kan uitsturen. Als een spel maximaal zestig frames per seconde ondersteunt, zal een 120Hz scherm dat niet magisch verdubbelen. De console moet dus zowel de juiste verversingssnelheid uitsturen als een game draaien die daarvoor gemaakt is.
Wat is het verschil tussen resolutie en verversingssnelheid?
Resolutie geeft aan hoeveel pixels er op het scherm getoond worden, zoals 1080p, 1440p of 4K. Hoe hoger de resolutie, hoe scherper het beeld. Verversingssnelheid gaat over hoe vaak per seconde dat beeld wordt ververst. Beide vragen bandbreedte over de HDMI verbinding, waardoor ze elkaar beïnvloeden.
Niet elke combinatie is haalbaar op elke tv of monitor. Sommige schermen kunnen bijvoorbeeld 4K op zestig hertz, maar schakelen terug naar 1440p of 1080p als je 120Hz wilt gebruiken. Consoles proberen vaak automatisch een optimale combinatie te kiezen, maar dat komt niet altijd overeen met wat jouw scherm echt ondersteunt.
Welke consoles en modellen ondersteunen 120Hz?
De PS5 en Xbox Series X en Series S ondersteunen allemaal 120Hz uitgangen. De Xbox One X en One S kunnen in beperkte gevallen honderd twintig frames per seconde uitsturen, vooral bij lagere resoluties. Oudere consoles zoals PS4 en originele Xbox One blijven beperkt tot zestig hertz.
Het verschil zit vooral in de maximale resolutie bij 120Hz. De PS5 en Xbox Series X kunnen tot 4K bij 120Hz uitsturen als de tv of monitor dat ondersteunt en als de HDMI verbinding snel genoeg is. De Series S richt zich eerder op 1080p en 1440p bij 120Hz, wat qua bandbreedte minder zwaar is.
Welke displays tv en monitor zijn compatibel?
Niet elke 4K tv ondersteunt automatisch 120Hz. Veel modellen bieden wel 4K, maar blijven beperkt tot zestig hertz, vaak omdat ze alleen HDMI 2.0 poorten hebben. Pas bij tv’s met HDMI 2.1 poorten is 4K op 120Hz structureel haalbaar. Bij gaming monitors geldt dat je goed moet kijken naar de maximale verversingssnelheid en de mogelijkheden van de HDMI ingangen.
Veel pc monitors halen wel 120Hz of hoger via DisplayPort, maar zijn via HDMI beperkt. Dan zie je bijvoorbeeld 144Hz bij gebruik met een pc, maar slechts zestig of honderd twintig hertz via HDMI op een console. De handleiding of productspecificaties van het scherm geven meestal per ingang aan welke combinatie van resolutie en verversingssnelheid mogelijk is.
Welke kabels en aansluitingen zijn nodig voor 120Hz?
Zelfs als console en scherm 120Hz ondersteunen, is de HDMI kabel een kritische schakel. Een te oude of te lange kabel kan er voor zorgen dat 4K 120Hz met HDR instabiel wordt of helemaal niet werkt. In dat geval zie je vaak een zwart scherm, “no signal” meldingen of een terugval naar 60Hz.
Daarom is het verstandig om systematisch te kijken welke HDMI versie je nodig hebt, of de kabel gecertificeerd is en op welke poort van de tv of monitor je de console aansluit. Met name bij 4K 120Hz op PS5 en Xbox Series X is de marge klein, waardoor kwaliteit van de kabel extra belangrijk wordt.
Wat is HDMI 2.1 en waarom is het belangrijk?
HDMI 2.1 biedt een hogere bandbreedte dan HDMI 2.0. Voor 4K op 120Hz met HDR is dat in de praktijk vaak noodzakelijk. De PS5 en Xbox Series X worden geleverd met een zogenaamde Ultra High Speed HDMI kabel, die geschikt is voor HDMI 2.1 functionaliteit. Als je een andere kabel gebruikt, kan dat de bottleneck zijn.
Voor 120Hz bij lagere resoluties zoals 1080p of soms 1440p is HDMI 2.0 meestal voldoende. In die gevallen kan een goede High Speed HDMI kabel genoeg zijn. Werk je echter met 4K 120Hz, dan is HDMI 2.1 op zowel kabel als tv poort vrijwel onmisbaar voor een stabiele verbinding.
Kabelcertificatie en lengte van de kabel
Een gecertificeerde Ultra High Speed HDMI kabel is getest op de volledige HDMI 2.1 bandbreedte. Dat verkleint de kans op storingen bij hoge resoluties en verversingssnelheden. Goedkope, niet gecertificeerde kabels kunnen kort goed lijken te werken, maar problemen geven zodra je 120Hz met HDR forceert.
De lengte speelt ook een rol. Hoe langer de kabel, hoe groter het signaalverlies. Bij kabels langer dan drie meter zie je vaker instabiliteit bij 4K 120Hz. In die gevallen kan een kortere kabel of een kwalitatief betere variant het verschil maken tussen een onbruikbare en een stabiele verbinding.
- Gebruik bij voorkeur de HDMI kabel die met je PS5 of Xbox Series X is meegeleverd.
- Kies bij vervanging een gecertificeerde Ultra High Speed HDMI kabel, vooral bij 4K 120Hz.
- Houd de kabel zo kort mogelijk, idealiter drie meter of korter voor hoge bandbreedtes.
- Vermijd krappe bochten en scherpe knikken in de kabel om beschadiging te voorkomen.
Welke HDMI poorten op tv’s en monitoren ondersteunen 120Hz?
Veel tv’s hebben slechts één of twee HDMI poorten die werkelijk HDMI 2.1 bandbreedte en dus 4K 120Hz ondersteunen. De andere poorten zijn dan beperkt tot HDMI 2.0. Vaak zijn poorten met 4K 120Hz gemarkeerd met termen als 4K120, eARC of HDMI 2.1 in de handleiding of achterop de tv.
Bij Samsung tv’s moet je soms ook nog “Input Signal Plus” of een vergelijkbare optie inschakelen per HDMI poort. Doe je dat niet, dan blijft de tv de bandbreedte beperken, waardoor 4K 120Hz of HDR niet stabiel werkt. Bij monitors kan het voorkomen dat slechts één HDMI poort 120Hz ondersteunt en de andere beperkt is tot zestig hertz.
Welke instellingen op PS5 of Xbox moeten juist staan?
Zelfs met de juiste kabel en een compatibel scherm kan de console nog steeds op zestig hertz blijven hangen. Dan zit het probleem vaak in de instellingen voor video uitvoer of in game specifieke opties. De consoles proberen veel automatisch te regelen, maar dat werkt niet altijd goed samen met elke tv of monitor.
Het helpt om zowel op de PS5 als op de Xbox Series X of S de relevante menu’s stap voor stap door te nemen. Daarbij gaat het om resolutie, maximale verversingssnelheid, HDR, VRR en eventuele prestatievoorkeuren. Sommige functies bijten elkaar en moeten soms tijdelijk uit om 120Hz stabiel te krijgen.
PS5 instellingen 120Hz output, Performance mode, VRR, HDCP
Op de PS5 stel je onder “Scherm en video” de resolutie en de 120Hz output in. De optie voor 120Hz staat vaak op “Automatisch”. Voor veel tv’s werkt dat goed, maar als de PS5 verkeerd detecteert, kun je proberen de resolutie handmatig op 1080p of 1440p te zetten en dan 120Hz opnieuw te testen.
Daarnaast spelen “Game Presets” een rol. Als deze op “Performance mode” staan, zal de console eerder 120Hz profielen kiezen wanneer een game meerdere modi biedt. De instellingen voor VRR en HDR kunnen soms interfereren met bepaalde tv’s. In twijfelgevallen is het handig om HDR of VRR tijdelijk uit te schakelen om te testen of 120Hz dan wel werkt. Ook HDCP kun je bij problemen even uitzetten, al kan dit invloed hebben op streaming apps.
Xbox instellingen resolutie, frames per seconde, video fidelity overrides
Op Xbox Series X en S vind je onder “Algemeen” en “Tv en beeldscherm opties” de combinatie van resolutie en verversingssnelheid. Je kunt daar eerst de resolutie kiezen en vervolgens de verversingssnelheid op 120Hz zetten. Als 120Hz niet beschikbaar is, kun je proberen de resolutie te verlagen naar 1080p of 1440p.
Bij “Geavanceerde video instellingen” vind je opties zoals 4K toestaan, HDR toestaan en VRR. Als de tv of kabel moeite heeft met de volledige combinatie kan het helpen een of meerdere vinkjes tijdelijk uit te zetten. In de “Video fidelity” instellingen kun je in sommige gevallen een HDMI override inschakelen, wat nuttig is bij tv’s die niet correct worden gedetecteerd.
Instellingen van de display zelf game mode, overdrive, VRR, ingangsselecties
Tv’s en monitors hebben eigen beeldinstellingen die de HDMI verbinding sterk beïnvloeden. Een game modus zorgt er bijvoorbeeld voor dat de input lag laag is en dat de volledige bandbreedte van de HDMI poort wordt benut. Zonder game modus kan de tv meer beeldverwerking toepassen, waardoor de maximale verversingssnelheid soms wordt beperkt.
Bij monitoren kunnen opties zoals overdrive, freesync of gsync compatible een rol spelen. Sommige consoles werken beter met VRR uitgeschakeld, afhankelijk van het scherm. Ook is het belangrijk dat de juiste HDMI ingang is geselecteerd en dat er geen pc modus actief is die de resolutie of verversingssnelheid beperkt.
Wat te doen als 120Hz nog steeds niet werkt?
Als de basis klopt maar 120Hz nog altijd niet beschikbaar is, wordt het tijd om systematisch te testen. Vaak ontdek je dan dat het probleem bij één specifiek onderdeel ligt, zoals de firmware van de tv of een bepaalde combinatie van HDR en 120Hz.
Door stap voor stap variabelen uit te sluiten, voorkom je dat je onnodig een nieuwe kabel of zelfs een nieuwe tv koopt. Het helpt om eerst softwarematig alles up to date te maken en daarna verschillende configuraties te proberen met eventueel een andere monitor of tv.
Firmware en software updaten console en display
Zowel PS5 als Xbox Series X en S krijgen regelmatig systeemupdates. Deze lossen compatibiliteitsproblemen op met bepaalde tv’s en monitors. Zorg dus dat je console up to date is. In de meeste gevallen gebeurt dat automatisch, maar je kunt ook handmatig controleren op updates.
Tv fabrikanten, zoals Samsung en LG, brengen firmwareupdates uit die specifiek problemen met 4K 120Hz of HDMI 2.1 poorten verhelpen. Bij monitors is firmware soms via een pc te updaten. Controleer op de website van de fabrikant of er een nieuwere versie beschikbaar is en volg de stappen in de handleiding zorgvuldig.
Problemen met kabels en kabelwissel
Als je niet de originele kabel gebruikt, is een test met een andere hoogwaardige HDMI kabel een simpele maar belangrijke stap. Zelfs als een kabel bij 4K zestig hertz goed werkt, kan hij bij 4K 120Hz net op de grens zitten. Dan krijg je schijnbaar willekeurige zwart beeld momenten of een terugval naar zestig hertz.
Ook bij lange kabeltrajecten via kabelgoten of muurdoorvoeren is het verstandig tijdelijk een korte kabel direct van console naar scherm te leggen. Werkt 120Hz dan wel, dan ligt het probleem vermoedelijk bij de bestaande kabel of een koppelstuk. In dat geval kun je kijken naar een betere kabel of een actieve HDMI oplossing.
Testen met andere monitor of tv om apparaat in kaart te brengen
Door de console op een andere tv of monitor te testen die aantoonbaar 120Hz ondersteunt, kun je bepalen of het probleem bij de console of bij het oorspronkelijke scherm ligt. Als 120Hz op een andere display direct werkt, is de kans groot dat er instellingen of beperkingen op de eerste tv of monitor spelen.
Omgekeerd kun je ook een andere console of pc op hetzelfde scherm aansluiten en kijken of 120Hz dan wel beschikbaar is. Werkt dat goed, dan kan een specifieke instelling op de PS5 of Xbox de oorzaak zijn, of een spel waarin 120Hz simpelweg niet ondersteund wordt.
| Onderdeel | Mogelijk probleem | Controle stap |
|---|---|---|
| Console | Verkeerde resolutie of 60Hz geselecteerd | Video instellingen controleren en 1080p 120Hz testen |
| Tv of monitor | Geen HDMI 2.1 of beperkte HDMI ingang | Handleiding raadplegen en juiste poort kiezen |
| Kabel | Onvoldoende bandbreedte of te lange kabel | Kortere gecertificeerde kabel proberen |
| Software | Oude firmware met bekende bugs | Updates installeren voor console en display |
Speciale gevallen zoals HDMI converters of DisplayPort adapters
Sommige gebruikers proberen consoles aan te sluiten op pc monitors via HDMI naar DisplayPort adapters. Veel van deze adapters zijn ontworpen voor pc bronnen en ondersteunen niet de volledige 120Hz of HDR mogelijkheden van consoles. De kans op incompatibiliteit is dan groot.
Zelfs als een adapter 120Hz belooft, kan dan alleen bij lagere resoluties zijn, of zonder HDR. Voor een betrouwbare 120Hz ervaring is een scherm met directe HDMI ingangen die de gewenste resolutie en verversingssnelheid native ondersteunen vrijwel altijd de beste keuze.
Welke modellen en merken geven vaak problemen?
Niet alle problemen zijn toe te schrijven aan de gebruiker. Bepaalde tv en monitor modellen hebben bekende beperkingen of bugs die 120Hz gebruik op PS5 en Xbox bemoeilijken. Soms is dat op te lossen met een firmwareupdate, in andere gevallen blijft de beperking bestaan.
Het is daarom nuttig om bij twijfel even online te zoeken naar ervaringen van andere gebruikers met precies jouw model in combinatie met PS5 of Xbox. Daaruit blijkt vaak snel of een probleem algemeen voorkomt of dat het iets is in jouw specifieke opstelling.
Samsung tv’s met Input Signal Plus issues
Bij diverse Samsung tv’s is de optie “Input Signal Plus” of een vergelijkbare naam bepalend voor het vrijgeven van voldoende HDMI bandbreedte. Staat deze uit, dan kan de tv het signaal van een Xbox Series X of PS5 beperken, waardoor 4K 120Hz of HDR niet goed werkt.
Je vindt deze instelling meestal in de geavanceerde beeld of HDMI instellingen per poort. Door Input Signal Plus in te schakelen voor de poort waar de console op is aangesloten, kun je vaak direct 4K 120Hz activeren. Vergeet daarna niet de console instellingen opnieuw te controleren, omdat de console het scherm soms opnieuw detecteert.
Monitors met HDMI poorten die 120Hz niet volledig ondersteunen
Bij gaming monitors komt het regelmatig voor dat alleen DisplayPort de maximale verversingssnelheid ondersteunt. HDMI blijft dan beperkt, bijvoorbeeld tot 1080p 120Hz of 4K 60Hz. Fabrikanten vermelden dit vaak in de specificaties, maar dat valt makkelijk over het hoofd.
Voor consoles ben je afhankelijk van HDMI, waardoor je de limieten van die ingang moet accepteren. Soms kun je met een lagere resolutie zoals 1080p alsnog 120Hz bereiken. In andere gevallen blijft de monitor via HDMI strikt op zestig hertz, ook al haalt hij via DisplayPort hogere waarden met een pc.
Voorbeelden van modellen bij PS5 en Xbox gebruikersforum en recente bug reports
Gebruikersfora en community pagina’s staan vol met cases waar specifieke tv en monitor series genoemd worden. Zo zijn er reeksen waarbij 4K 120Hz alleen op bepaalde HDMI poorten werkt, of waar VRR gecombineerd met 120Hz een flikkerend beeld geeft. Vaak leveren fabrikanten later een oplossing met een firmwarepatch.
Controleer bij hardnekkige problemen altijd even de officiële supportpagina van het merk van jouw tv of monitor. Daar worden bekende problemen en workarounds meestal gedocumenteerd. Soms wordt aangeraden om bepaalde beeldverbeteringsfuncties uit te schakelen of een specifieke HDMI modus te kiezen voor spelcomputers.
Hoe herken je dat 120Hz niet werkt?
Soms is het duidelijk wanneer 120Hz niet werkt, bijvoorbeeld bij een zwart scherm of “no signal”. In andere gevallen lijkt alles goed, maar draait de console stiekem op zestig hertz. Het helpt dan om gericht te kijken naar meldingen in het menu en de informatie die de tv of monitor over het inkomende signaal toont.
Veel schermen hebben een info knop waarmee je de huidige resolutie en verversingssnelheid kunt zien. Door tijdens het spelen van een game die 120Hz ondersteunt deze informatie te bekijken, zie je direct of de console echt op 120Hz uitvoert of dat hij teruggevallen is naar een lagere waarde.
Beelden zoals “no signal” of scherm flitst terug naar 60Hz
Bij een te zware combinatie van resolutie, 120Hz en HDR zie je vaak dat het scherm even zwart wordt en daarna weer beeld geeft op zestig hertz. Dat is een teken dat de HDMI verbinding niet stabiel is bij de hogere instellingen. Meestal heeft dit te maken met de kabel of met een beperkte HDMI poort.
In uiterste gevallen krijg je helemaal geen beeld meer zodra je 120Hz inschakelt. Dan moet je de instellingen van de console soms in een veilige modus terugzetten of hem op een ander scherm aansluiten om weer toegang tot het menu te krijgen. Daarna kun je stap voor stap de instellingen opnieuw opbouwen.
Console of display geeft grijs of “unsupported mode” aan
Sommige tv’s en monitors tonen een waarschuwing als de console een signaal uitsturen dat niet ondersteund wordt. Dat kan een tekst zijn zoals “out of range” of “niet ondersteunde modus”. Dan weet je zeker dat juist de combinatie van resolutie en verversingssnelheid de oorzaak is.
Door in dat geval de resolutie van de console te verlagen naar 1080p en daarna 120Hz opnieuw te proberen, zie je vaak direct of het scherm 120Hz aankan. Blijft de waarschuwing, dan ondersteunt het scherm vermoedelijk helemaal geen 120Hz via HDMI en ben je gebonden aan zestig hertz.
Menu blijft op lagere refresh rate terwijl spellen wel 120Hz ondersteunen
Het komt regelmatig voor dat de systeemmenu’s van een console op zestig hertz blijven draaien, zelfs als een aangesloten game in 120Hz wordt uitgevoerd. Dat is normaal gedrag en geen fout. De hogere verversingssnelheid wordt dan alleen ingeschakeld zodra je de game start.
De beste manier om te checken is een bekende 120Hz game starten en vervolgens de info weergave van de tv of monitor te gebruiken. Als die dan honderd twintig hertz aangeeft, werkt alles naar behoren, ook als het dashboard zelf op zestig hertz getoond wordt.
Dit artikel is zorgvuldig opgesteld door Gamingmonitoren.nl, op basis van actuele kennis en best practices.